NCN pod lupą NIK. Wnioski z kontroli w większości pozytywne

FINANSE I ZARZĄDZANIE

Autor: NIK/ rynekaptek.pl   03-11-2020, 13:03

NCN pod lupą NIK. Wnioski z kontroli w większości pozytywne W ocenie NIK, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rzetelnie nadzorował działalność NCN (fot. archiwum)

Z ustaleń kontroli wynika, że granty na projekty badawcze przyznawano w prawidłowy sposób, zaś nieprawidłowości występowały po stronie beneficjentów w toku ich realizacji. Niedostatecznie też weryfikowano członków Zespołu Identyfikującego oraz Rady NCN.

Bez możliwości odwołania
NIK nie stwierdziła w tym zakresie odstępstw od obowiązujących procedur. Jednakże wyniki przeprowadzonych przez NIK badań ankietowych wskazują, że pewną słabością procesu kwalifikacji wniosków jest arbitralność opinii ekspertów, które nie podlegają żadnej procedurze odwoławczej (koszty związane z pracą ekspertów wyniosły w latach 2011-2018 łącznie ponad 90 mln zł). W ocenie respondentów ma to negatywny wpływ na proces wnioskowania o dofinansowanie, albowiem negatywna opinia przesądza o braku zakwalifikowania projektu do finansowania. Za to dobrą praktyką było wprowadzenie w życie Kodeksu NCN dotyczącego rzetelności badań naukowych i starań o fundusze na badania. Ustalone w nim reguły stanowią przesłankę rzetelności i wiarygodności badań naukowych.

NIK zwraca uwagę, że zasadniczy mechanizm weryfikacji rozliczeń projektów polegał na analizie informacji przekazywanych przez samych beneficjentów. Informacje te nie dawały wystarczającej podstawy do pełnej i wnikliwej oceny rzetelności rozliczeń. Do tego NCN nie dysponowało wystarczającymi zasobami kadrowymi dla przeprowadzania na szeroką skalę kontroli przebiegu realizacji projektów bezpośrednio u beneficjentów. W latach 2012-2018 Narodowe Centrum Nauki przeprowadziło jedynie 112 takich kontroli z ponad 19 tys. dofinansowanych projektów. W wyniku tych kontroli od 29 podmiotów NCN zażądało zwrotu łącznie ponad 4,8 mln zł. Dlatego NIK widzi potrzebę wzmocnienia potencjału kontrolnego NCN.

Również kontrole NIK, którymi objęto w większości projekty (143 projekty realizowane przez 15 beneficjentów) uznane przez NCN za wykonane i rozliczone, ujawniły nieprawidłowości. Dziewięciu spośród 15 skontrolowanych beneficjentów realizowało niektóre projekty w sposób niezgodny z ustalonymi zasadami. Dokonywano m.in. nieuprawnionych (bez zgody NCN) zmian warunków umowy, przeprowadzono doświadczenie na zwierzętach bez uzyskania zgody właściwej komisji etycznej, bezzasadnie zaliczano do kosztów projektów wydatki niekwalifikowalne, zawierano umowy z wykonawcami projektów niezgodnie z regulacjami obowiązującymi w tych jednostkach, nie składano lub składano nieterminowo obligatoryjne raporty z przebiegu realizacji projektów.

comments powered by Disqus

POLECAMY W PORTALACH