Etyk o mechanizmach niechęci do szczepień - autorytety naukowe nie są tu bez winy

PO GODZINACH

Autor: PAP/ rynekaptek.pl   20-01-2021, 14:32

Etyk o mechanizmach niechęci do szczepień - autorytety naukowe nie są tu bez winy Pułapki myślenia: jesteśmy znacznie bardziej skłonni negatywnie oceniać krzywdę wywołaną naszym działaniem, niż krzywdę, do której doszło poprzez nasze zaniechanie (fot. Pixabay)

Człowiek nie jest jak komputer - decyzje, które podejmuje, często bazują na emocjach. O tym, że niektórzy ludzie wykazują nadmierną nieufność wobec szczepień, mogą decydować uproszczone metody wnioskowania i podejmowania decyzji, a czasami nawet błędy myślowe - mówi w rozmowie z PAP filozof i bioetyk prof. Tomasz Żuradzki.

Jeśli do komputera wprowadzimy dane i algorytm, uzyskamy poprawne odpowiedzi. - A człowiek nie jest jak komputer. W podejmowaniu decyzji działa na podstawie nie tylko racjonalnych argumentów, ale i własnych emocji oraz akceptowanych wartości, które wpływają na ocenę wagi tych argumentów - mówi w rozmowie z PAP bioetyk i filozof dr hab. Tomasz Żuradzki, profesor UJ, laureat prestiżowego grantu ERC o niepewności w bioetyce.

Naukowiec w rozmowie z PAP mówi o różnych uproszczonych metodach wnioskowania i podejmowania decyzji, a także błędach w myśleniu, które mają wpływ na decyzje o tym, czy szczepić się, czy nie szczepić.

Prof. Żuradzki zwraca uwagę, że jeśli analizuje się dostępne dane naukowe, to szacunek korzyści i ryzyka związanych ze szczepieniem na SARS-COV-2 wydaje się prosty. - Jeśli ludzi traktujemy jako racjonalne maszyny, to oczekujemy, że jeśli podamy im takie informacje i założymy, że nie chcą chorować na Covid-19, to będą chcieli się zaszczepić. A jednak nie zawsze tak jest - konstatuje filozof.

Przywołuje oświeceniowego filozofa Davida Hume'a, według którego do działania kierują ludzi nie tyle ich przekonania, jaki świat jest - co raczej emocje i pragnienia. Co może leżeć u źródła negatywnych emocji związanych ze szczepieniami?

- Choćby to, że niektórzy ludzie odczuwają wstręt, jeśli chodzi o ingerencję w ich własne ciała. A szczepionka to nakłucie związane ze wstrzyknięciem do ciała obcej substancji - dodaje prof. Żuradzki.

Innym mechanizmem, który może leżeć u podstaw niechęci wobec szczepień, może być budowanie swojego wizerunku jako osoby nonkonformistycznej, która chce występować przeciwko autorytetom, ekspertom, elitom. Z prowadzonych od lat badań psychologicznych (nie w kontekście COVID-19) wynika też, że postawa antyszczepionkowa jest związana z różnymi innymi zmiennymi: skłonnością do wiary w teorie spiskowe, postawą indywidualistyczną (w przeciwieństwie do postawy egalitarystycznej), poparciem dla partii populistycznych, ale także nieufnością wobec dużych korporacji, które na szczepionkach zarabiają.

comments powered by Disqus

POLECAMY W PORTALACH