Etyk o mechanizmach niechęci do szczepień - autorytety naukowe nie są tu bez winy

PO GODZINACH

Autor: PAP/ rynekaptek.pl   20-01-2021, 14:32

Etyk o mechanizmach niechęci do szczepień - autorytety naukowe nie są tu bez winy Pułapki myślenia: jesteśmy znacznie bardziej skłonni negatywnie oceniać krzywdę wywołaną naszym działaniem, niż krzywdę, do której doszło poprzez nasze zaniechanie (fot. Pixabay)

Człowiek nie jest jak komputer - decyzje, które podejmuje, często bazują na emocjach. O tym, że niektórzy ludzie wykazują nadmierną nieufność wobec szczepień, mogą decydować uproszczone metody wnioskowania i podejmowania decyzji, a czasami nawet błędy myślowe - mówi w rozmowie z PAP filozof i bioetyk prof. Tomasz Żuradzki.

- Paradoksalnie, zaufanie do nauki może też podważać sama nauka. Po pierwsze przyspieszenie procesów badawczych spowodowane pandemią sprawiło, że wiele badań wkrótce po ich opublikowaniu okazało się błędnych lub w ogóle niewłaściwie zaprojektowanych - zauważa prof. Żuradzki. Jak tłumaczy, błędy te kładą się cieniem na innych, poprawnie prowadzonych badaniach dotyczących epidemii.

Kolejną sprawą są wypowiedzi naukowców - ekspertów, którzy czasem, mimo braku jednoznacznych wyników badań naukowych na dany temat, autorytarnie wypowiadają się w jakiejś kwestii i nie rozróżniają stwierdzeń na temat faktów od swoich opinii. Jeśli zaś potem ktoś te ich opinie zakwestionuje - przekładać się to może na to, jak postrzegana jest cała nauka.

Jeśli ktoś odczuwa negatywne emocje dotyczące tematu szczepień: wstręt związany z ingerencją w ludzkie ciało, czy nieufność do "big pharmy" albo elit - politycznych czy też naukowych - może to rzutować na sposób, w jaki osoba ta przetwarza informacje dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa szczepionek.

Kolejnym mechanizmem myślenia rzutującym na nasze oceny związane ze szczepionkami może być tzw. salience bias (tendencja do zauważania tego, co wydaje się istotne). Większą wagę przywiązujemy więc do krzywd, które są wyraźnie widoczne - niż do innych krzywd, mniej rzucających się w oczy. Jeśli więc u kogoś zaraz po podaniu szczepionki pojawi się negatywny odczyn poszczepienny - może to robić na niektórych osobach większe wrażenie, niż oddalona w czasie krzywda osób chorych na COVID-19, która może nastąpić za kilka tygodni czy miesięcy od momentu, kiedy odmówiło się szczepienia.

Kolejnym filtrem, który nakładać może umysł, jest tzw. heurystyka afektu (affect heuristic). To za jej sprawą ludzie wolą podejmować działania dla nich emocjonalnie satysfakcjonujące - niż takie, które takiego zadowolenia nie przynoszą. O ile więc oddanie krwi czy szpiku, żeby uratować konkretnej osobie życie, może być emocjonalnie satysfakcjonujące - o tyle już szczepienie niekoniecznie daje taką wyraźną emocjonalną przyjemność, bo jego pozytywne skutki rozmyte są w czasie i przestrzeni.

comments powered by Disqus

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

POLECAMY W PORTALACH